Wiosną na plantacji truskawek najbezpieczniej jest zastosować herbicyd doglebowy na wilgotną i wolną od chwastów glebę, a oprysk nalistny skierować wyłącznie na młode siewki w fazie 2–3 liści. Przy silnym zachwaszczeniu pierwszym krokiem powinno być odchwaszczanie mechaniczne, a na odmianach wrażliwych trzeba sprawdzić substancję czynną środka. W artykule znajdziesz konkretne terminy, dawki i zasady bezpiecznego łączenia zabiegów.
Od czego zacząć wiosenne zwalczanie chwastów?
Chwasty na plantacji truskawek konkurują o wodę, składniki pokarmowe i światło. Silne zachwaszczenie potrafi obniżyć plon, a w skrajnym przypadku całkowicie zagłuszyć uprawę. Dodatkowym problemem jest to, że na chwastach rozwijają się choroby i szkodniki, które później przenoszą się na truskawki.
Wiosną najpierw oceń fazę rozwojową chwastów i stopień zachwaszczenia. Jeśli jesienią nie wykonano zabiegu doglebowego, można go zaplanować wczesną wiosną. Gdy siewki mają już 4 i więcej liści właściwych, nalistny herbicyd nie zadziała wystarczająco skutecznie – konieczne jest wtedy mechaniczne odchwaszczenie międzyrzędzi oraz ręczne pielenie w rzędach.
Walkę z chwastami rozpoczyna się jeszcze przed założeniem plantacji. Na stanowisku, na którym mają rosnąć truskawki, można użyć środka z glifosatem. Zabieg na chwasty o wysokości 10–15 cm wykonuje się od połowy maja do października, a glebę uprawia się nie wcześniej niż 3 tygodnie po oprysku. Truskawki sadzi się bezpiecznie po 4–5 tygodniach, przy średniej dobowej temperaturze 13–15°C.
Dobrym uzupełnieniem jest przedplon z gorczycy, gryki lub facelii. Rośliny te wzbogacają glebę w substancje organiczne i ograniczają liczbę wschodzących chwastów. Mieszanka gorczycy i gryki hamuje dodatkowo rozwój pędraków, a kilkukrotna uprawa gleby w okresie maj–sierpień niszczy część szkodników glebowych.
Herbicyd doglebowy stosuj wyłącznie na wilgotną i wolną od chwastów glebę, a nalistny kieruj na młode siewki w fazie 2–3 liści właściwych.
Jakie herbicydy doglebowe stosować wiosną?
Preparaty doglebowe działają na kiełkujące nasiona i młode siewki. W truskawkach wykorzystuje się między innymi pendimetalinę, napropamid i metamitron, ale każda z tych substancji ma inne ograniczenia.
W tabeli zebrano najważniejsze informacje o doglebowych substancjach czynnych stosowanych wiosną:
| Substancja czynna | Termin stosowania | Dawka i uwagi |
| Pendimetalina | Wczesna wiosna lub późna jesień, gleba wilgotna i bez chwastów | 2,5–3,5 l/ha na młodych plantacjach po 2–3 tygodniach od posadzenia; bez mieszania z glebą |
| Napropamid | Nie wcześniej niż 4 miesiące od posadzenia truskawek | 4–6 l/ha; płytko wymieszać z glebą |
| Metamitron | Tuż przed wschodami lub na wschodzące chwasty w fazie 2–3 liścieni | 2 × 0,8 kg/ha co 10 dni |
Pendimetalina na młodych plantacjach może być zastosowana po 2–3 tygodniach od posadzenia, gdy rośliny dobrze się przyjęły. Zalecana dawka wynosi 2,5–3,5 l/ha i nie należy jej mieszać z glebą. Środka nie stosuje się na glebach lekkich, piaszczystych, ubogich w próchnicę ani zalanych wodą.
Napropamid wymaga większej ostrożności, ponieważ może uszkodzić młode rośliny. Na młodych plantacjach można go użyć nie wcześniej niż 4 miesiące od posadzenia truskawek, w dawce 4–6 l/ha, a ciecz trzeba płytko wymieszać z glebą. Na starszych plantacjach po zbiorach chwasty są często zbyt zaawansowane, dlatego najpierw wykonuje się uprawki mechaniczne.
Metamitron jest pobierany przez korzenie i liście, dzięki czemu sprawdza się tuż przed wschodami oraz na wschodzące siewki. Zalecane są dwie aplikacje po 0,8 kg/ha w odstępie 10 dni. Taki schemat wydłuża ochronę plantacji przed kolejnymi wschodami chwastów.
Do poprawy działania herbicydów doglebowych można dodać adiuwant, który poprawia osadzanie i przyleganie cieczy użytkowej do gleby. Ogranicza też przemieszczanie się środka w głąb profilu glebowego i zmniejsza ryzyko fitotoksyczności na roślinach.
Jak wykonać oprysk nalistny na chwasty?
Wiosną ciepłe dni i wilgoć w glebie sprzyjają wschodom chwastów nawet po wcześniejszych zabiegach doglebowych. W takiej sytuacji nalistne środki chemiczne stosuje się na młode siewki, bo oprysk na wyrośnięte chwasty jest mało skuteczny.
Zabieg nalistny wykonuje się na suche liście, przy stosunkowo wysokiej wilgotności powietrza i temperaturze około 20°C. Ważne, aby opady nie zmyły cieczy użytkowej w ciągu 5 godzin od aplikacji.
Chwasty dwuliścienne
Na chwasty dwuliścienne po osiągnięciu fazy liścieni można stosować środki zawierające fenmedifam, desmedifam i etofumesat. W uprawie truskawki sprawdza się metoda dawek dzielonych – 3 zabiegi w dawce 1,5 l/ha w odstępach 7–14 dni. Dzięki temu zwalcza się siewki w różnym stadium rozwoju.
Chwasty jednoliścienne
Do zwalczania chwastów jednoliściennych służą graminicydy zawierające kletodym. Na chwasty jednoroczne stosuje się dawkę 0,8 l/ha, natomiast perz w fazie 4–6 liści właściwych wymaga dawki 2 l/ha. Zabieg wykonuje się, gdy chwasty aktywnie rosną i mają suche liście.
Warunki bezpiecznej aplikacji
Nalistny herbicyd powinien trafić wyłącznie na chwasty, a nie na młode liście truskawek. Temperatura około 20°C sprzyja pobieraniu substancji, natomiast upał zwiększa ryzyko uszkodzeń. Po zabiegu przez co najmniej 5 godzin nie powinno padać.
Które odmiany truskawek wymagają szczególnej ostrożności?
Nie każda odmiana truskawki reaguje tak samo na herbicydy. Wrażliwość dotyczy głównie dwóch grup substancji czynnych i objawia się zahamowaniem wzrostu, przebarwieniami lub deformacją liści.
Odmiany Elsanta, Kent, Elkat i Flair są wrażliwe na metamitron, natomiast Albion, Capitola, Darselect i Marmolada na mieszaninę fenmedifamu, desmedifamu i etofumesatu.
Dlatego przed wyborem środka trzeba sprawdzić etykietę oraz listę odmian wrażliwych. Na plantacjach obsadzonych tymi odmianami lepiej postawić na odchwaszczanie mechaniczne i ręczne, a chemię wprowadzać stopniowo. Podobną ostrożność zachowuje się na młodych nasadzeniach, które nie mają jeszcze dobrze rozwiniętych korzeni przybyszowych.
Każda plantacja wymaga indywidualnego programu zwalczania chwastów. Należy uwzględnić zarówno odmianę truskawek, jak i skład gatunkowy chwastów oraz typ gleby.
Jak połączyć chemię z mechanicznym odchwaszczaniem?
Mechaniczne zwalczanie chwastów jest niezbędne, gdy rośliny przekroczyły fazę 4 liści właściwych. Uprawkę międzyrzędzi wykonuje się płytko, na głębokość 2–3 cm, aby nie przesuszać gleby i nie uszkadzać korzeni truskawek. W rzędach pozostaje ręczne pielenie.
Po oczyszczeniu plantacji można wrócić do herbicydów doglebowych lub środków pobieranych przez liście i korzenie. Metamitron w dwóch dawkach po 0,8 kg/ha co 10 dni przedłuża ochronę przed wschodami, ale nie zastępuje całkowicie uprawek mechanicznych.
Na młodych plantacjach pierwszeństwo mają uprawki mechaniczne i odchwaszczanie ręczne. Młode truskawki bez wystarczającej liczby korzeni przybyszowych są bardzo wrażliwe na herbicydy doglebowe. Z tego powodu chemię wprowadza się dopiero po 2–3 tygodniach od dobrego przyjęcia się roślin.
W ograniczaniu zachwaszczenia pomagają również ściółki. W praktyce sprawdzają się różne materiały, które utrudniają kiełkowanie nasion i zmniejszają parowanie wody z gleby. Warto je łączyć z rotacją substancji czynnych, aby nie dopuścić do dominacji jednego gatunku chwastów.
Jesienią i wczesną wiosną szczególnie uciążliwe są gatunki, których siewki wschodzą przed zimą i są odporne na mróz. Należą do nich:
- bratek polny,
- jasnota purpurowa,
- gwiazdnica pospolita,
- wiechlina roczna,
- starzec zwyczajny,
- tasznik pospolity.
FAQ – najczęściej zadawane pytania
Od czego zacząć wiosenne zwalczanie chwastów na plantacji truskawek?
Najpierw oceniasz fazę rozwojową chwastów i stopień zachwaszczenia, a przy silnym porażeniu zaczynasz od odchwaszczania mechanicznego i ręcznego w rzędach.
Kiedy można bezpiecznie zastosować herbicyd doglebowy przed założeniem plantacji?
Można użyć glifosatu na chwasty 10–15 cm wysokości od połowy maja do października, a glebę uprawiać nie wcześniej niż 3 tygodnie po oprysku; sadzenie truskawek po 4–5 tygodniach przy średniej dobowej 13–15°C.
Na jakiej glebie i w jakich warunkach stosować herbicyd doglebowy?
Stosuj środek doglebowy tylko na wilgotną i wolną od chwastów glebę, unikając gleb lekkich, piaszczystych, ubogich w próchnicę lub zalanych wodą.
Jakie substancje czynne doglebowe są używane wiosną i jakie mają ograniczenia?
W truskawkach stosuje się m.in. pendimetalinę, napropamid i metamitron, przy czym każda ma inne terminy i ograniczenia stosowania zależne od wieku plantacji i sposobu mieszania z glebą.
Jak i kiedy stosować pendimetalinę na młode plantacje?
Pendimetalinę można aplikować 2–3 tygodnie po posadzeniu w dawce 2,5–3,5 l/ha na wilgotną i bezchwastową glebę, nie mieszając środka z glebą.
Kiedy używać napropamidu i jakie są wymagania aplikacyjne?
Napropamid stosuje się nie wcześniej niż 4 miesiące po posadzeniu w dawce 4–6 l/ha i trzeba go płytko wymieszać z glebą, ze szczególną ostrożnością ze względu na ryzyko uszkodzeń roślin.
Jak stosować metamitron, by wydłużyć ochronę przed wschodami chwastów?
Metamitron aplikuje się tuż przed wschodami lub na wschodzące siewki w dwóch dawkach po 0,8 kg/ha co 10 dni, co opóźnia kolejne wschody chwastów.
Jak przeprowadzać oprysk nalistny, by był skuteczny i bezpieczny dla truskawek?
Zabieg wykonuj na suche liście przy wilgotnym powietrzu i około 20°C, kierując ciecz tylko na chwasty i unikając opadów przez co najmniej 5 godzin po aplikacji.
Które odmiany truskawek wymagają szczególnej ostrożności przy stosowaniu herbicydów?
Odmiany Elsanta, Kent, Elkat i Flair są wrażliwe na metamitron, a Albion, Capitola, Darselect i Marmolada na mieszankę fenmedifamu, desmedifamu i etofumesatu, więc warto preferować mechaniczne odchwaszczanie.
Jak łączyć zabiegi mechaniczne z chemicznymi na plantacjach?
Po płytkich uprawkach międzyrzędzi (2–3 cm) i ręcznym pielenie można wrócić do herbicydów doglebowych lub systemicznych, pamiętając o priorytecie mechaniki na młodych nasadzeniach.
